Mühendislik Fakültesi

Depremlerde Can ve Mal Kaybı Yaşamak Zorunda mıyız?

İnşaat Mühendisliği Bölüm Başkanımız Prof. Dr. Güven Kıymaz, depremlerde yaşanan can ve mal kaybı yaşamak zorunda mıyız? Bunun için neler yapılması gerektiğini değerlendirdi.

Bu sorunun kısa ve net cevabı: “Hayır”. Ancak maalesef hala depremlerde özellikle can kayıpları ve deprem sonrası insanımızın yaşadığı büyük mağduriyetler açısından büyük üzüntüler yaşamaya devam ediyoruz. Maalesef 24 Ocak 2020 Elazığ-Malatya depremi bunun en son örneği oldu. Onlarca insanımız hayatını kaybetti, yüzlerce bina ya göçtü ya da çok ağır hasar aldı. Sadece şehir merkezindeki modern (!) binalar değil kırsal bölgelerdeki kepriç binalar da yıkıldı ya da ağır hasar aldı. İnsanlar hayatlarını kaybetti.

Depreme dayanıklı yapı tasarımında en önemli hedef telafisi mümkün olmayan “can kaybı”nı önlemek. Halen yürürlükte olan dünya standartlarında mühendislik yönetmeliklerimiz ile bunu sağlamak mümkün. Mevcut zayıf yapı stoğumuzu söz konusu yönetmelikler ışığında güçlendirebiliriz ya da binalarımızı yıkıp yerine yenilerini inşaa edebiliriz.

Deprem tehlikesi ve riski üzerinde çok konuşuldu ve konuşuluyor. Fayların nereden geçtiği, uyuyan fayların (sismik boşluk) coğrafi konumu, derinliği, kaç km uzunluğunda kırılabileceği vs. bilinen konular. Özellikle İstanbul için beklenen büyük deprem kesinlikle olacak! 20 yıl içinde 7 ve üzeri büyüklükte deprem olma olasılığı %70’in üzerinde hesaplanıyor.

Bu tehlike ortada ve söz konusu tehlike ile ilişkili hesaplanan risk özellikle İstanbul için oldukça yüksek.

Önemli olan bu riski nasıl yöneteceğimiz. Yani bunun Türkçesi binalarımızı, köprülerimizi, beklenen depreme hazırlıklı hale bir an önce nasıl getireceğimiz.

Şimdiye kadar yapılan önemli çalışmalar olmakla birlikte yapacak daha çok işimiz olduğu ortada. Politika yapıcılar ile birlikte millet olarak enerjimizi ve kaynaklarımızı bu büyük riskin azaltılması ile ilgili kullanmak zorundayız. Depremi ciddiye almak zorundayız. Aksi halde alınacak risk telafisi çok zor sonuçlara neden olabilecektir.